Eylül, sanat dünyasının uzun bir yaz aradan sonra aynı anda uyandığı ay. Müzeler sezonun büyük sergilerini açıyor, fuar takvimi başlıyor, festivaller sıraya giriyor. Bu ay öne çıkan başlıkları derledik — Londra’daki bin yıllık bir nakıştan Venedik’teki bienale, Los Angeles’ta kapılarını ilk kez açan bir müzeye kadar.
Bayeux Halısı, yapıldığından bu yana ilk kez İngiltere’de
Eylülün en çok konuşulan olayı Londra’da. Bayeux Halısı, 10 Eylül 2026’dan itibaren British Museum’da sergileniyor; sergi 11 Temmuz 2027’ye kadar sürecek.
Bu, eserin yapıldığı günden bu yana İngiltere’de ilk görülüşü. Yaklaşık 1072–77 yıllarında üretilen 70 metre uzunluğundaki yapıt, adının aksine bir dokuma değil: keten üzerine yün iplikle işlenmiş bir nakış. 1066’daki Norman istilasını ve Hastings Savaşı’nı, sahne sahne, bir çizgi roman mantığıyla anlatıyor.
Eser Fransa’dan tarihi bir ödünç anlaşmasıyla geldi; normalde Normandiya’daki Bayeux Müzesi’nde sergileniyor. Bu ölçekte ve bu yaşta bir nesnenin yer değiştirmesi son derece ender olduğu için sergi, yılın en çok konuşulan müze etkinliği sayılıyor. Biletler yaz başında satışa çıktı.
Sergiyi görmeyi düşünenler için not: 70 metrelik bir yapıtın önünden geçerek ilerlemek, alışıldık bir müze gezisinden farklı bir tempo istiyor. Sergi on ay sürecek; sonbahar kalabalığını sevmeyenler için takvimde geniş bir aralık var.
Venedik’te “Minör Tonlarda”: küratörün göremediği sergi
61. Venedik Uluslararası Sanat Sergisi 9 Mayıs’ta açıldı, 22 Kasım 2026’ya kadar açık kalacak. Başlığı In Minor Keys — “Minör Tonlarda”.
Bienalin hikâyesi hüzünlü bir yerden başlıyor. Serginin küratörlüğüne Aralık 2024’te Koyo Kouoh getirilmişti; Venedik Bienali’nin ana sergisini hazırlayan ilk Afrikalı kadın küratördü. 1967’de Kamerun’da doğan, Zürih’te büyüyen Kouoh, Cape Town’daki Zeitz MOCAA’nın direktörü ve baş küratörüydü. 10 Mayıs 2025’te, sergiyi göremeden, beklenmedik biçimde hayatını kaybetti.
Bienal yönetimi sergiyi iptal etmek yerine onun kurgusuyla devam etme kararı aldı. Kouoh, ölümünden önce sanatçıların ve eserlerin büyük bölümünü seçmişti; sergiyi kendi seçtiği ekip hayata geçirdi. Bienal başkanı Pietrangelo Buttafuoco açılışta serginin “onun tasarladığı, hayal ettiği ve bizzat kendisinin devrettiği hâliyle” gerçekleştirildiğini söyledi.
Türkiye Pavyonu’nda Nilbar Güreş
Bu yıl Türkiye Pavyonu’nda Nilbar Güreş var. Küratörlüğünü Başak Doğa Temür üstleniyor, pavyonun koordinasyonunu her zamanki gibi İstanbul Kültür Sanat Vakfı yürütüyor. Pavyon Arsenale’de; bienalle aynı takvimde, 22 Kasım’a kadar açık.
Güreş’in işleri toplumsal cinsiyet, kimlik ve kültürel bellek etrafında dönüyor. Sonbaharda Venedik’e yolu düşenler için bienal biletiyle görülebilen bir durak.
Los Angeles’ta yeni bir müze açılıyor
22 Eylül’de Los Angeles’ta Lucas Museum of Narrative Art kapılarını açıyor. Kurucuları George Lucas ve Mellody Hobson; binanın mimarı MAD Architects’ten Ma Yansong, bahçeleri Studio-MLA’dan Mia Lehrer tasarladı.
Müzenin odağı alışılmadık: “anlatı sanatı”. Yani hikâye anlatan görsel işler — illüstrasyon, çizgi roman sanatı, çocuk kitabı resimleri, afişler, film tasarımları, duvar resimleri. 35 galeride 40 binden fazla eser bulunuyor. Uzun yıllardır yer ve tasarım tartışmalarıyla gündeme gelen proje nihayet Exposition Park’ta tamamlandı.
Sanat kurumlarının “yüksek sanat” ile popüler görsel kültür arasına koyduğu sınırı bilinçli olarak kaldıran bir müze; açılışından sonra bu tercihin nasıl tartışılacağı merak konusu.
Venedik Film Festivali Lido’da sürüyor
83. Venedik Film Festivali 2 Eylül’de başladı, 12 Eylül’de sona eriyor. Ödüller kapanış gününde açıklanacak.
Açılışı Danny Boyle’un Ink filmi yaptı — Rupert Murdoch’ın The Sun’ı satın almasını anlatan bir oyundan uyarlanan yapım. Ana yarışma jürisinin başkanlığını yönetmen ve oyuncu Maggie Gyllenhaal yapıyor. Yaşam boyu başarı Altın Aslan’ları bu yıl George Clooney ve Ellen Burstyn’e verildi.
Yarışmada 21 film var ve bu yıl en çok konuşulan başlıklardan biri, festivalin kendi yöneticisinin de kabul ettiği bir sorun: 21 filmden yalnızca birinin yönetmeni kadın. Festival direktörü Alberto Barbera bunu açıkça “büyük bir sorun” olarak niteledi.
Sinema tarafında dergimizde yayımlanan Ercan Kesal söyleşisi de hekimlik, sinema ve dil üzerine uzun soluklu bir sohbet olarak duruyor.
Sonbaharın takvimi: fuarlar ve bir dev açılış
Eylülden sonrası da yoğun.
Eylül biterken New York’ta The Armory Show var: 24–27 Eylül’de Javits Center’da, yaklaşık 230 galeriyle. Fuar bu yıl bilinçli olarak eylül sonuna taşındı; yıllardır ayın ilk haftasında yapılıyordu.
Ekim ayı fuar ayı: ayın ortasında Londra’da Frieze London ve Frieze Masters, sonuna doğru Paris’te Grand Palais’de Art Basel Paris.
Kasımda Körfez sahnesi öne çıkıyor. Frieze ilk kez Ortadoğu’ya iniyor: Frieze Abu Dhabi 19–22 Kasım’da Saadiyat Adası’ndaki Manarat Al Saadiyat’ta açılıyor, 37 ülke ve bölgeden 84 galeri katılıyor.
Aralıkta ise yılın en büyük mimari-sanat olayı geliyor. Frank Gehry’nin tasarladığı Guggenheim Abu Dhabi 11 Aralık 2026’da açılıyor; dünyadaki Guggenheim müzelerinin en büyüğü olacak. Uzun yıllar ertelenen projenin nihayet tarih alması, sanat dünyasının ağırlık merkezinin nasıl kaydığına dair de ayrı bir başlık.
Takvime not
- 10 Eylül 2026 – 11 Temmuz 2027 — Bayeux Halısı, British Museum, Londra
- 2–12 Eylül 2026 — 83. Venedik Film Festivali, Lido
- 22 Eylül 2026 — Lucas Museum of Narrative Art açılışı, Los Angeles
- 24–27 Eylül 2026 — The Armory Show, New York
- 9 Mayıs – 22 Kasım 2026 — 61. Venedik Bienali, In Minor Keys; Türkiye Pavyonu’nda Nilbar Güreş
- 19–22 Kasım 2026 — Frieze Abu Dhabi (ilk edisyon)
- 11 Aralık 2026 — Guggenheim Abu Dhabi açılışı
Sergi ve festival tarihleri değişebiliyor; yola çıkmadan önce kurumun kendi sayfasından teyit etmekte fayda var.
Sanatı Urla’ya yakın takip etmeyi sevenler için dergimizden birkaç durak: Ahmet Güneştekin’in ışıkla kurduğu dünya, Arkas Sanat Merkezi’ndeki Joan Miró seçkisi ve Urla’da yeni açılan İllios İskele’deki seramik atölyesi.